![\"Profesor](\"http:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/Profesor-El\u017cbieta-M\u0105czy\u0144ska-200x300.jpg\")
<\/a>Prof. dr hab. El\u017cbieta M\u0105czy\u0144ska<\/b><\/p>\nPrezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, cz\u0142onek Rady Naukowej Instytutu Nauk Ekonomicznych PAN, Przewodnicz\u0105ca Kapitu\u0142y Nagr\u00f3d Europejskiego Klubu Biznesu Polska<\/b><\/p>\n\n- Motoryczna si\u0142a ekspansji zagranicznej<\/b><\/li>\n<\/ol>\n
Pytanie, jakie znaczenie ma zagraniczna ekspansja polskich firm dla rozwoju gospodarczego Polski,<\/i> to jedna z fundamentalnych kwestii nie tylko dla Polski i funkcjonuj\u0105cych tu przedsi\u0119biorstw, ale tak\u017ce dla innych gospodarek.\u00a0 Obecnie jedn\u0105 z najtrudniejszych do pokonania barier rozwojowych jest bowiem bariera popytu. Post\u0119p technologiczny i rosn\u0105ca w jego w nast\u0119pstwie produktywno\u015b\u0107 pracy sprawiaj\u0105, \u017ce produkcj\u0119 mo\u017cna stosunkowo \u0142atwo zwi\u0119ksza\u0107, st\u0105d wyst\u0119puj\u0105cy na rynku bezprecedensowy zalew wszelkiego rodzaju produkt\u00f3w i us\u0142ug. Natomiast coraz trudniej o pozyskiwanie i utrzymanie wyp\u0142acalnych nabywc\u00f3w, czyli o efektywny popyt odpowiadaj\u0105cy rosn\u0105cej poda\u017cy. Zaostrzaj\u0105ca si\u0119 walka o nabywc\u00f3w, walka o rynki jest jedn\u0105 z podstawowych si\u0142 nap\u0119dowych zagranicznej ekspansji przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n
W wolnej gospodarce rynkowej, w warunkach otwartych rynk\u00f3w producenci szukaj\u0105 miejsca dla swych produkt\u00f3w i us\u0142ug oraz dla inwestowania kapita\u0142u. Szukaj\u0105 nie tylko wtedy, gdy rynek krajowy staje si\u0119 zbyt ciasny. Dzieje si\u0119 tak tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim w\u00f3wczas, gdy warunki funkcjonowania na innych rynkach i inwestowania tam kapita\u0142u staj\u0105 si\u0119, w por\u00f3wnaniu z warunkami krajowymi, bardziej efektywne, bardziej odpowiadaj\u0105ce strategiom przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n
Inwestowanie kapita\u0142u przedsi\u0119biorstw na rynkach zagranicznych zarazem oznacza jednak, \u017ce ten sam kapita\u0142 nie jest inwestowany w kraju, nie tworzy nowych miejsc pracy. A w\u0142a\u015bnie brak miejsc pracy, bezrobocie, staje si\u0119 obecnie swego rodzaju d\u017cum\u0105 XXI wieku, za\u015b w warunkach rosn\u0105cego tempa post\u0119pu technologicznego nabiera charakteru strukturalnego, czemu coraz trudniej przeciwdzia\u0142a\u0107. Mamy tu zatem syndrom b\u0142\u0119dnego ko\u0142a, zakl\u0119tego kr\u0119gu: bezrobocie niekorzystnie wp\u0142ywa na popyt wewn\u0119trzny, co zniech\u0119ca przedsi\u0119biorc\u00f3w do nowych inwestycji, a tym samym nie sprzyja tworzeniu nowych miejsc pracy i skutkuje bezrobociem.<\/p>\n
W takich warunkach ka\u017cdy kraj powinien tak kszta\u0142towa\u0107 sw\u0105 polityk\u0119 spo\u0142eczno-gospodarcz\u0105, w tym przede wszystkim polityk\u0119 jurysdykcyjn\u0105, zw\u0142aszcza podatkow\u0105, a tak\u017ce polityk\u0119 infrastrukturaln\u0105, aby aktywno\u015b\u0107 krajowych przedsi\u0119biorstw na rynkach zagranicznych by\u0142a zgodna z interesami gospodarki krajowej oraz \u017ceby przynosi\u0142a korzystne efekty nie tylko dla tych przedsi\u0119biorstw, ale i dla gospodarczej kondycji kraju. Aktywno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstw krajowych za granic\u0105 przejawia\u0107 si\u0119 mo\u017ce bowiem w r\u00f3\u017cnych formach, takich jak m.in. eksport produkt\u00f3w i us\u0142ug, inwestowanie kapita\u0142u, rozmaite formy kooperacji i wsp\u00f3\u0142pracy naukowo-badawczej czy projektowej \u2013 formach rozmaicie rzutuj\u0105cych na rynek macierzysty. Ka\u017cda z tych form anga\u017cuje bowiem w r\u00f3\u017cnym stopniu zasoby krajowe.<\/p>\n
Wa\u017cnym elementem krajowej polityki spo\u0142eczno-gospodarczej jest tak\u017ce kszta\u0142towanie warunk\u00f3w funkcjonowania i nap\u0142ywu inwestycji zagranicznych. Jak wykazuje praktyka, wyst\u0119puje tu szereg z\u0142o\u017conych wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci, krzy\u017cowych, ale i sprzecznych interes\u00f3w.<\/p>\n
Ekspansja zagraniczna krajowych przedsi\u0119biorstw to potencja\u0142 korzy\u015bci nie tylko dla nich samych, ale tak\u017ce dla ca\u0142ej gospodarki. Eksportuj\u0105ce przedsi\u0119biorstwa anga\u017cuj\u0105 w ramach kooperacji wiele innych przedsi\u0119biorstw-kooperant\u00f3w. Dotyczy to w r\u00f3\u017cnym stopniu tak\u017ce innych form ekspansji zagranicznej. W warunkach sprzyjaj\u0105cej polityki spo\u0142eczno-gospodarczej mo\u017cliwe jest tym samym korzystne bilansowanie korzy\u015bci i zagro\u017ce\u0144 oraz uzyskiwanie synergii dodatniej. Synergia taka wynika nie tylko z uzyskiwanych za granic\u0105 dochod\u00f3w, przynajmniej cz\u0119\u015bciowo kierowanych do kraju i tu wydatkowanych dochod\u00f3w polskich pracodawc\u00f3w i pracobiorc\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie istotne jest ponadto, \u017ce ekspansja zagraniczna przedsi\u0119biorstw mo\u017ce, na zasadzie efektu domina, poprzez rozw\u00f3j sieci kooperacji z krajowymi producentami i poprzez tw\u00f3rcze na\u015bladownictwo, przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na wzrost aktywno\u015bci gospodarczej i popraw\u0119 sytuacji na rynku pracy w kraju macierzystym. Przyk\u0142adem spektakularnego sukcesu jest chocia\u017cby polski eksport produkt\u00f3w przetw\u00f3rstwa rolno-spo\u017cywczego. Okazuje si\u0119, \u017ce eksport ten sprzyja zainteresowaniu w \u015bwiecie nie tylko tymi produktami, ale i technologiami, co przek\u0142ada si\u0119 na kolejne nowe oferty biznesowe. Ekspansja otwiera oczy, otwiera m\u00f3zgi. Wa\u017cnym jej efektem jest bowiem rozw\u00f3j potencja\u0142u do\u015bwiadcze\u0144 zawodowych, kultury zarz\u0105dczej i biznesowej, eksperckiej wiedzy o partnerach zagranicznych, otoczeniu biznesowym, wiedzy o kulturze biznesowej i pozabiznesowej danego kraju, potencja\u0142u wzajemnego poznawania si\u0119. To \u0142\u0105czy, tworz\u0105c trudny do przecenienia kapita\u0142 relacji, kapita\u0142 spo\u0142eczny, co sprzyja uzyskiwaniu pozytywnych \u2013 i dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, i dla kraju ich pochodzenia \u2013 efekt\u00f3w synergicznych. Specjaln\u0105 rol\u0119 do spe\u0142nienia maj\u0105 tu zasoby macierzystej kultury, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 doskona\u0142ym no\u015bnikiem rodzimych marek. Z praktyki wynika, \u017ce polskim przedsi\u0119biorcom muzyka Chopina, dziedzictwo kulturowe w dziedzinie malarstwa, architektury i sztuki, wykorzystywane w ramach promocji biznesowej, niejednokrotnie u\u0142atwia\u0142y przecieranie zagranicznych szlak\u00f3w i otwiera\u0142y rynkowe bramy.<\/p>\n
\n\n\n\n\n\n\n\n\n Ekspansja zagraniczna tworzy trudny do przecenienia kapita\u0142 relacji, kapita\u0142 spo\u0142eczny, co sprzyja uzyskiwaniu pozytywnych \u2013 i dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, i dla kraju ich pochodzenia \u2013 efekt\u00f3w synergicznych.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\nRozw\u00f3j potencja\u0142u, jaki tworzy zagraniczna ekspansja krajowych przedsi\u0119biorstw, jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dla kraj\u00f3w na dorobku, a do takich nale\u017cy Polska. Jest krajem o du\u017cym, ale wci\u0105\u017c w niedostatecznym stopniu wykorzystanym potencjale rozwojowym. Ekspansja zagraniczna polskich przedsi\u0119biorstw mo\u017ce stanowi\u0107 wa\u017cn\u0105 si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 spo\u0142eczno-gospodarczego rozwoju kraju. Tak ju\u017c si\u0119 dzieje. Firmy o polskim rodowodzie coraz \u015bmielej wkraczaj\u0105 na rynki \u015bwiatowe i zdobywaj\u0105 miejsca w mi\u0119dzynarodowych rankingach. S\u0105 to nie tylko firmy du\u017ce \u2013 takie jak uczestnicz\u0105ce w debacie VIII Kongresu Obywatelskiego \u2013 KGHM czy ORLEN, PESA, SOLARIS, SELENA, czy takie jak jedna z najwi\u0119kszych w Polsce firm informatycznych COMARCH, ale tak\u017ce firmy mniejsze, jak np. producent kosmetyk\u00f3w INGLOT czy przedsi\u0119biorstwo odzie\u017cowe LPP. Przedsi\u0119biorstwa z Polski dominuj\u0105 obecnie na li\u015bcie 500 najwi\u0119kszych firm Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Umacniaj\u0105 sw\u0105 kondycj\u0119 i pozycj\u0119 nie tylko na w\u0142asnym rynku, lecz tak\u017ce za granic\u0105. Cho\u0107 jednak pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej nowych przyk\u0142ad\u00f3w sukces\u00f3w odnoszonych na rynkach zagranicznych przez przedsi\u0119biorstwa z Polski, to wci\u0105\u017c jeszcze zbyt ma\u0142o z nich, zw\u0142aszcza ma\u0142ych i \u015brednich, nawi\u0105zuje biznesowe kontakty z rynkami mi\u0119dzynarodowymi. Sukcesy zagraniczne osi\u0105gaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie przedsi\u0119biorstwa du\u017ce. Z bada\u0144 prowadzonych przez PAIiIZ wynika, \u017ce prawie 90% du\u017cych polskich firm legitymuje si\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 na rynkach mi\u0119dzynarodowych \u2013 s\u0105 eksporterami, inwestorami i lokuj\u0105 tam swoje przedstawicielstwa.<\/p>\n 2. Pod\u0142o\u017ce rozwoju zagranicznej ekspansji Polski <\/b><\/p>\n Polska to najwi\u0119kszy kraj spo\u015br\u00f3d nowych cz\u0142onk\u00f3w Unii Europejskiej i jeden z najwi\u0119kszych w tym regionie. Reprezentuje relatywnie silny potencja\u0142 rozwojowy, odznacza si\u0119 stabilno\u015bci\u0105 ekonomiczn\u0105, finansow\u0105 i polityczn\u0105. Podstawowe przes\u0142anki rozwoju Polski maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a w cechach, jako\u015bci i rozmiarach jej potencja\u0142u spo\u0142eczno-gospodarczego. Jednak potencja\u0142 ten wci\u0105\u017c jeszcze nie jest nale\u017cycie wykorzystywany. O mo\u017cliwo\u015bciach w dziedzinie gospodarki i w sferze zaplecza intelektualnego oraz kulturowego Polski przekonuje przede wszystkim post\u0119p, jaki dokona\u0142 si\u0119 w dwudziestopi\u0119cioletnim okresie transformacji, wdra\u017cania i umacniania gospodarki rynkowej. Znajduje to wyra\u017ane potwierdzenie w statystkach.<\/p>\n Do wyeksponowania walor\u00f3w gospodarczych Polski przyczyni\u0142a si\u0119 tak\u017ce zapocz\u0105tkowana w USA w latach 2007\u20132008 recesja, kt\u00f3rej Polsce, \u2013 jako jedynej spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w Unii Europejskiej \u2013 uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107. Charakterystyczne jest jednak, \u017ce wci\u0105\u017c jeszcze nazbyt cz\u0119sto postrzegane jest to raczej jako pewien ewenement ni\u017c jako przejaw rosn\u0105cej mocy gospodarczej Polski. Ostatnio jednak pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej eksperckich i medialnych opinii wskazuj\u0105cych na g\u0142\u0119bsze pod\u0142o\u017ce polskiego sukcesu; wskazuj\u0105cych, \u017ce Polska odegra\u0142a istotn\u0105 stabilizuj\u0105c\u0105 rol\u0119 podczas \u015bwiatowego za\u0142amania gospodarczego, sama unikaj\u0105c recesji. Decyduj\u0105ce tu by\u0142o wyst\u0119powanie znacznego popytu wewn\u0119trznego, a tak\u017ce kszta\u0142towanie si\u0119 kursu z\u0142otego, jego deprecjacja w najtrudniejszym dla gospodarki \u015bwiatowej okresie mi\u0119dzy lipcem 2008 r. a styczniem 2009 r., co sprzyja\u0142o poprawie bilansu handlowego Polski.<\/p>\n W tym sensie kryzys globalny sta\u0142 si\u0119 dla Polski czynnikiem sprzyjaj\u0105cym wyeksponowaniu jej walor\u00f3w. Pogarszaj\u0105ca si\u0119 sytuacja w krajach najbogatszych zwr\u00f3ci\u0142a bowiem ich uwag\u0119 na ta\u0144sze \u017ar\u00f3d\u0142a dostaw produkt\u00f3w i us\u0142ug.\u00a0 T\u0119 szans\u0119 Polska dobrze wykorzysta\u0142a, co przejawia si\u0119 m.in. we wci\u0105\u017c wzrastaj\u0105cym eksporcie i poprawie bilansu handlowego, rosn\u0105cej aktywno\u015bci mi\u0119dzynarodowej. Dzi\u0119ki temu w 2013 r. uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 nadwy\u017ck\u0119 eksportu nad importem. Niemal\u017ce spektakularna jest na przyk\u0142ad aktywno\u015b\u0107 polskich firm we wschodnich landach niemieckich. Polscy przedsi\u0119biorcy znacz\u0105co zwi\u0119kszaj\u0105 aktywno\u015b\u0107 na tych rynkach, tak\u017ce poprzez nabywanie firm niemieckich. Sprzyja temu fakt, \u017ce w wyniku kryzysu globalnego zmniejszy\u0142a si\u0119 warto\u015b\u0107 tych firm, co sprzyja ich nabywaniu. <\/b><\/p>\n Jednak opinia o poprawie kondycji polskiej gospodarki i oferty polskich produkt\u00f3w oraz us\u0142ug nie przebija si\u0119 \u0142atwo za granic\u0105. Historycznie utrwali\u0142o si\u0119 bowiem pejoratywne rozumienie poj\u0119cia polnische Wirtschaft<\/i> jako synonimu polskiej niegospodarno\u015bci. Termin ten jednak w obliczu nast\u0119puj\u0105cych w Polsce niezaprzeczalnie korzystnych zmian stopniowo staje si\u0119 coraz bardziej archaiczny. Istnieje ku temu coraz wi\u0119cej przes\u0142anek. Podstawowe z nich maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o w cechach, jako\u015bci i rozmiarach spo\u0142eczno-gospodarczego potencja\u0142u Polski i potencjalnych jej przewag w rywalizacji gospodarczej.\u00a0 O potencjale tym \u015bwiadcz\u0105 m.in.: du\u017cy i wci\u0105\u017c rosn\u0105cy popyt wewn\u0119trzny, generowany przez oko\u0142o 38-milionow\u0105 populacj\u0119, gospodarczo korzystne, centryczne po\u0142o\u017cenie geograficzne, wzgl\u0119dnie przyjazne warunki klimatyczne, intensyfikacja inwestycji w infrastruktur\u0119, rozw\u00f3j mieszkalnictwa, co generuje mno\u017cniki inwestycyjne, przek\u0142adaj\u0105c si\u0119 na dodatkowe impulsy wzrostu produktu krajowego brutto. Niebagateln\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 te\u017c udost\u0119pniane Polsce fundusze pomocowe z UE. Mo\u017cna ponadto wymieni\u0107 wiele innych czynnik\u00f3w sprzyjaj\u0105cych poprawie kondycji gospodarczej Polski i jej cywilizacyjnemu rozwojowi. W\u015br\u00f3d nich jest wiele takich, kt\u00f3re tworz\u0105 korzystne pod\u0142o\u017ce dla ekspansji zagranicznej krajowych przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n| \n Polnische Wirtschaft<\/i>, jako synonim polskiej niegospodarno\u015bci, staje si\u0119 w obliczu nast\u0119puj\u0105cych w Polsce niezaprzeczalnie korzystnych zmian coraz bardziej archaiczny.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n <\/b>3. Si\u0142y nap\u0119dowe zagranicznej ekspansji polskich przedsi\u0119biorstw\u00a0<\/b><\/p>\n Ekspansja zagraniczna przedsi\u0119biorstw z Polski uwarunkowana jest przez wiele czynnik\u00f3w o charakterze nie tylko ekonomicznym, ale i spo\u0142ecznym, kulturowym, prawnym oraz politycznym. W kontek\u015bcie mo\u017cliwo\u015bci przyspieszenia rozwoju ekspansji zagranicznej za g\u0142\u00f3wne spo\u0142eczno-gospodarcze \u017ar\u00f3d\u0142a relatywnej przewagi i szans Polski mo\u017cna uzna\u0107 przede wszystkim:<\/b><\/p>\n\n- Rosn\u0105cy poziom wykszta\u0142cenia pracownik\u00f3w przedsi\u0119biorstw, w tym przede wszystkim kadry zarz\u0105dczej. Zwi\u0105zane jest to z charakteryzuj\u0105cym Polsk\u0119 wysokim i rosn\u0105cym udzia\u0142em liczby os\u00f3b z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem, w tym z wykszta\u0142ceniem in\u017cynieryjno-technicznym na wysokim poziomie i wysokiej jako\u015bci, os\u00f3b ze znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyk\u00f3w obcych. Sprzyja to wzrostowi produktywno\u015bci i mobilno\u015bci spo\u0142ecznej, nawi\u0105zywaniu wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej, tworzeniu mi\u0119dzynarodowych konsorcj\u00f3w, centr\u00f3w informacyjnych itp.<\/li>\n
- Rosn\u0105cy w wyniku rozwoju edukacji i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej poziom kultury zarz\u0105dczej w biznesie.<\/li>\n
- Historycznie uwarunkowana umiej\u0119tno\u015b\u0107 elastycznego reagowania na zagro\u017cenia i przystosowywania si\u0119 do zmian (s\u0142ynna przypisywana Polakom zdolno\u015b\u0107 do improwizacji), a tym samym otwarto\u015b\u0107 na nowe trendy i wyzwania. Zwi\u0119ksza to mo\u017cliwo\u015bci wykorzystywania szans, jakie stwarza prze\u0142om cywilizacyjny i kszta\u0142tuj\u0105cy si\u0119 nowy model gospodarki, w tym gospodarki zwirtualizowanej (wikinomii i makrowikinomii).<\/li>\n
- Czynniki kulturowe, zasoby i rozw\u00f3j kultury (muzyka, malarstwo, design itp.), maj\u0105ce pod\u0142o\u017ce w historycznie wysokiej kulturowej pozycji Polski w Europie i \u015bwiecie, przy jednoczesnej otwarto\u015bci na nowe nurty, trendy w poszczeg\u00f3lnych dziedzinach \u017cycia, cozawsze sprzyja rozwojowi gospodarczemu.Potencja\u0142 tkwi\u0105cy we wci\u0105\u017c niedostatecznie wykorzystywanych turystycznych walorach Polski i rezerwach rozwoju sektora turystki jako wa\u017cnego dzia\u0142u gospodarki. Dotyczy to te\u017c rozwoju turystyki biznesowej, sprzyjaj\u0105cej rozwojowi ekspansji zagranicznej.<\/li>\n
- Potencja\u0142 wynikaj\u0105cy z \u201erenty zacofania\u201d i mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonywania w r\u00f3\u017cnych dziedzinach tzw. \u017cabiego skoku, czyli mo\u017cliwo\u015bci przej\u015bcia do wy\u017cszych faz rozwoju z pomini\u0119ciem faz po\u015brednich, przez kt\u00f3re wcze\u015bniej przechodzi\u0142y kraje i przedsi\u0119biorstwa wy\u017cej rozwini\u0119te. Jest to mo\u017cliwe tak\u017ce dzi\u0119ki wykorzystywaniu do\u015bwiadcze\u0144 innych kraj\u00f3w, co skraca czas dochodzenia do wy\u017cszego poziomu i zmniejsza ryzyko b\u0142\u0119d\u00f3w, dzi\u0119ki uczeniu si\u0119 na b\u0142\u0119dach pope\u0142nianych przez innych.<\/li>\n
- Znaczny, wci\u0105\u017c pozostaj\u0105cy do wykorzystania potencja\u0142 polskiej diaspory i edukowanych (obecnie i w przesz\u0142o\u015bci) w Polsce cudzoziemc\u00f3w. Wielu z nich osi\u0105ga za granic\u0105 znacz\u0105ce sukcesy \u2013 nie tylko zawodowe.<\/li>\n<\/ul>\n
Wszystkie te czynniki maj\u0105 istotne znaczenie dla przyspieszenia zagranicznej ekspansji polskich przedsi\u0119biorstw. Jednak dotychczas szczeg\u00f3lnie s\u0142abo wykorzystywanym zasobem jest potencja\u0142 reprezentowany przez polsk\u0105 diaspor\u0119 i kszta\u0142conych w Polsce specjalist\u00f3w, aktywnych obecnie zawodowo za granic\u0105.<\/p>\n 4. Zagraniczno-polski potencja\u0142 relacji. Polska diaspora<\/b><\/p>\n Polska diaspora, czyli Polacy i osoby o polskich korzeniach mieszkaj\u0105cy na sta\u0142e za granic\u0105, to obecnie, wed\u0142ug szacunk\u00f3w statystycznych, oko\u0142o 20 mln os\u00f3b rozrzuconych po ca\u0142ym \u015bwiecie, pe\u0142ni\u0105cych rozmaite funkcje zawodowe w przedsi\u0119biorstwach, plac\u00f3wkach edukacyjnych, naukowych, a nawet w dyplomacji i rz\u0105dach. To osoby maj\u0105ce rozmaite, cz\u0119sto rozleg\u0142e kontakty nie tylko biznesowe. Przy tym polska diaspora si\u0119 powi\u0119ksza: przybywa os\u00f3b z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem i wy\u017cej sytuowanych zawodowo. Do tego trzeba doda\u0107 poka\u017an\u0105 liczb\u0119, cho\u0107 niedookre\u015blon\u0105, cudzoziemc\u00f3w, kt\u00f3rzy studiowali w Polsce, a obecnie przewa\u017cnie pe\u0142ni\u0105 wa\u017cne funkcje w biznesie i polityce. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tu m.in. Irak, gdzie kilku ministr\u00f3w w obecnym rz\u0105dzie to osoby m\u00f3wi\u0105ce po polsku i absolwenci polskich uczelni. Wszystko to stanowi niezwykle cenny, ale niewykorzystywany nale\u017cycie kapita\u0142 relacji.<\/p>\n Zdumiewaj\u0105ce, \u017ce przez 25 transformacyjnych lat, mimo ogromnych mo\u017cliwo\u015bci, jakie stwarza komunikacja internetowa, Polska nie dopracowa\u0142a si\u0119 kompleksowej bazy danych o diasporze. Nie dopracowano si\u0119 te\u017c dotychczas sytemu profilowanych kontakt\u00f3w biznesowych z diaspor\u0105. To trudna do \u00a0przeszacowania strata, wynikaj\u0105ca z utraconych mo\u017cliwo\u015bci nawi\u0105zywania relacji biznesowych, naukowych, kulturalnych i innych. Dlatego te\u017c piln\u0105 kwesti\u0105 jest podj\u0119cie ponadresortowych prac zwi\u0105zanych z opracowaniem interaktywnej bazy danych o polskiej diasporze i cudzoziemcach kszta\u0142conych w Polsce. W przygotowaniu takiej bazy powinny by\u0107 zaanga\u017cowane resorty gospodarcze, edukacyjne, NCN, NCBR, resort odpowiedzialny za cyfryzacj\u0119 itd. Wiod\u0105c\u0105 z definicji rol\u0119 ma tu do spe\u0142nienia MSZ. Taka baza sprzyja\u0142aby nawi\u0105zywaniu biznesowej i naukowo-badawczej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej, a tak\u017ce podejmowaniu grant\u00f3w oraz innych inicjatyw zorientowanych na identyfikowanie obszar\u00f3w potencjalnej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej. Stanowi\u0142oby to wydatne \u017ar\u00f3d\u0142o pomocy dla przedsi\u0119biorstw maj\u0105cych plany ekspansji zagranicznej.<\/p>\n Wielce u\u017cyteczne by\u0142oby te\u017c zbudowanie kompleksowej (z uwzgl\u0119dnieniem profil\u00f3w merytorycznych) bazy danych dotycz\u0105cych studyjnych wyjazd\u00f3w i przyjazd\u00f3w przedstawicieli biznesu, naukowc\u00f3w i student\u00f3w.<\/p>\n Wa\u017cne jest te\u017c staranne monitorowanie karier polskiej diaspory i cudzoziemc\u00f3w zwi\u0105zanych w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b z Polsk\u0105, zw\u0142aszcza monitorowanie pod k\u0105tem mo\u017cliwo\u015bci ich w\u0142\u0105czenia do wsp\u00f3\u0142pracy biznesowej i naukowej, s\u0142u\u017c\u0105cej ekspansji Polski za granic\u0105. Nie do przeceniania jest nawi\u0105zanie i utrzymywanie bie\u017c\u0105cych, sieciowych kontakt\u00f3w z tymi osobami w celu zainteresowania ich realizowanymi przez Polsk\u0119 na gruncie krajowym i zagranicznym przedsi\u0119wzi\u0119ciami (biznesem, konferencjami, badaniami, programami edukacyjnymi i innymi projektami).<\/p>\n Wielce u\u017cyteczna mog\u0142aby\u00a0 by\u0107 te\u017c baza danych dotycz\u0105ca polskich ekspert\u00f3w legitymuj\u0105cych si\u0119 biznesowymi, naukowymi czy dyplomatycznymi pobytami za granic\u0105. Oczywi\u015bcie opracowywanie tego typu baz danych wymaga\u0142oby zgody monitorowanych os\u00f3b i przejrzystych zasad wykorzystywania danych.<\/p>\n To tylko niekt\u00f3re mo\u017cliwe formy tworzenia i aktywizacji sieci kontakt\u00f3w zagranicznych, mog\u0105cych s\u0142u\u017cy\u0107 zwi\u0119kszaniu zagranicznej ekspansji polskich przedsi\u0119biorstw i\u00a0 instytucji.<\/p>\n Rozrzucona po ca\u0142ym \u015bwiecie \u00a0diaspora polska swiadczy zarazem, \u017ce\u00a0 istniej\u0105 mo\u017cliwo\u015bci intensyfikacji polskiej ekspansji zagranicznej tak\u017ce w regionach pozaeuropejskich, w tym afryka\u0144skich, azjatyckich i innych. Postulowane przez niekt\u00f3rych ekspert\u00f3w ograniczanie si\u0119 do tradycyjnych, dobrze rozpoznanych zagranicznych obszar\u00f3w biznesowych nie s\u0142u\u017cy \u2013 moim zdaniem \u2013 dostatecznemu pozyskiwaniu, penetracji i nale\u017cytemu rozwojowi zagranicznych rynk\u00f3w zbytu. Przeciwnie, w niekt\u00f3rych przypadkach oznacza\u0107 mo\u017ce utrat\u0119 korzy\u015bci, np. z tytu\u0142u renty pierwsze\u0144stwa,a tym samym zmniejszenie szans rynkowych.<\/p>\n 5. Ryzyko i bariery krajowe \u00a0<\/b><\/p>\n Mimo wyra\u017anego w Polsce post\u0119pu w ekspansji zagranicznej polskich przedsi\u0119biorstw i wielu korzystnych krajowych przes\u0142anek jej rozwoju, nie mo\u017cna nie bra\u0107 pod uwag\u0119 wyst\u0119puj\u0105cych w tym obszarze powa\u017cnych barier i zagro\u017ce\u0144. Dla polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w dotkliwe s\u0105 zw\u0142aszcza nieprawid\u0142owo\u015bci w krajowym systemie stanowienia i egzekwowania prawa, niedostateczny rozw\u00f3j s\u0105downictwa i przewlek\u0142o\u015b\u0107 post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych. Nie bez znaczenia s\u0105 te\u017c dysfunkcje systemu politycznego, w tym syndrom cyklu wyborczego, przejawiaj\u0105cy si\u0119 w priorytecie cel\u00f3w wyborczych nad makroekonomiczn\u0105, d\u0142ugookresow\u0105 efektywno\u015bci\u0105 spo\u0142eczno-gospodarcz\u0105. W tym sensie efektywno\u015b\u0107 nie ma elektoratu. Dolegliwe s\u0105 tak\u017ce bariery rozwoju i wykorzystywania potencja\u0142u bada\u0144 naukowych i ich wdra\u017cania w praktyce, przez co wiele cennych odkry\u0107 \u201ewycieka\u201d z Polski (jak np. wynalazek niebieskiego lasera).<\/p>\n \n \n\n\n| Dysfunkcje systemu politycznego, w tym syndrom cyklu wyborczego, przejawiaj\u0105cy\u00a0 si\u0119\u00a0 w priorytecie cel\u00f3w wyborczych nad makroekonomiczn\u0105, d\u0142ugookresow\u0105 efektywno\u015bci\u0105 spo\u0142eczno-gospodarcz\u0105, stanowi\u0105 zagro\u017cenie dla dalszego wzrostu.W tym sensie efektywno\u015b\u0107 nie ma elektoratu.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n Trudno te\u017c nie podziela\u0107 wskazywanych przez\u00a0 przedsi\u0119biorc\u00f3w racji zwi\u0105zanych z konieczn\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 w podejmowaniu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 inwestycyjnych i eksportowych na nowych obszarach geograficznych. Wymaga to uprzedniego starannego rozpoznania panuj\u0105cych tam warunk\u00f3w biznesowych, kulturowych, jurysdykcyjnych, politycznych i in.<\/p>\n Mimo tego typu zagro\u017ce\u0144 i barier, zasadne jest podejmowanie przez przedsi\u0119biorstwa i inne instytucje dzia\u0142a\u0144 ukierunkowanych na nowe geograficzne obszary wsp\u00f3\u0142pracy. Wa\u017cna rola w \u0142agodzeniu barier ekspansji zagranicznej przypada pa\u0144stwu i plac\u00f3wkom dyplomatycznym. To m.in. \u00a0rola promocyjna, gwarancyjna. Istotne jest przy tym bezpiecze\u0144stwo jurysdykcyjne, co jest warunkiem biznesowego zaufania. Zaniedbania dotycz\u0105ce polskiej diaspory wskazuj\u0105, \u017ce rola ta nie jest wykonywana w pe\u0142ni satysfakcjonuj\u0105co. Potwierdza to te\u017c likwidacja lub zmniejszanie niekt\u00f3rych plac\u00f3wek dyplomatycznych. W warunkach post\u0119puj\u0105cej globalizacji i rosn\u0105cej potrzeby pozyskiwania nowych rynk\u00f3w, a zatem i potrzeby posiadania ambasador\u00f3w polskiej marki<\/i>, potrzeby rozwoju promocji Polski i polskiego biznesu za granic\u0105, takie ograniczaj\u0105ce decyzje mog\u0105 dziwi\u0107. Brakuje w dodatku dzia\u0142a\u0144 zorientowanych na zwi\u0119kszanie aktywno\u015bci istniej\u0105cych polskich plac\u00f3wek dyplomatycznych. Z pewno\u015bci\u0105 przyczyn\u0105 tego s\u0105 m.in. ograniczone mo\u017cliwo\u015bci finansowe i konieczno\u015b\u0107 oszcz\u0119dzania. Tego typu oszcz\u0119dno\u015bci s\u0105 jednak oszcz\u0119dno\u015bciami pozornymi, kt\u00f3re w ostatecznym rachunku przynosi\u0107 mog\u0105 straty dla polskiej gospodarki i przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n Ryzyko towarzysz\u0105ce gospodarczej ekspansji zagranicznej jest niema\u0142e. Jednak wskazywane tu niekt\u00f3re tylko obszary dzia\u0142a\u0144 mog\u0105 sprzyja\u0107 istotnemu jego ograniczaniu.<\/p>\n 5. Konkluzja<\/b><\/p>\n Zagraniczna ekspansja polskich przedsi\u0119biorstw, ale i innych instytucji, w tym edukacyjnych, naukowych, instytucji z sektora kultury, mo\u017ce stanowi\u0107 wa\u017cny czynnik cywilizacyjnego rozwoju Polski i przyspieszania wzrostu gospodarczego. Ekspansja taka mo\u017ce stanowi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o dodatniej synergii efektywno\u015bciowej, zw\u0142aszcza je\u015bli zostan\u0105 uwzgl\u0119dnione aspekty interdyscyplinarne, w tym \u0142\u0105czenie biznesu i kultury oraz edukacji. W warunkach cywilizacji opartej na wiedzy coraz wi\u0119ksza rola przypada zarz\u0105dzaniu wiedz\u0105 i informacj\u0105. Bariery w przep\u0142ywie wiedzy i informacji, brak baz danych sprawiaj\u0105, \u017ce kraj i przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 by\u0107 nara\u017cone na utrat\u0119 wielu szans biznesowych, miliardowe straty dochod\u00f3w i \u2013 trudne do dok\u0142adnego policzenia, ale maj\u0105ce coraz bardziej znacz\u0105cy wymiar \u2013 straty kapita\u0142u relacji i zaufania. Kapita\u0142 taki stanowi swego rodzaju smar dla biznesu a zarazem \u201eotwieracz m\u00f3zg\u00f3w\u201d i otwieracz oczu. Kraj, kt\u00f3ry potrafi taki kapita\u0142 kreowa\u0107 i wykorzystywa\u0107, wygrywa. Takim krajem ma szanse sta\u0107 si\u0119 Polska.<\/p>\n \u00b9 Wyst\u0105pienie podczas \u00a0VIII Kongresu Obywatelskiego, kt\u00f3rego has\u0142em by\u0142o: „Jaka modernizacja Polski:\u00a0<\/b>od budowy infrastruktury do nowych postaw i zachowa\u0144?”\u00a0<\/b>Politechnika Warszawska,\u00a0<\/b>26 pa\u017adziernika 2013 r.<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" POLSKA EKSPANSJA NA EUROP\u0118 I \u015aWIAT \u2013 CZY I JAK TO ZROBI\u0106? JAKIE ZNACZENIE MA ZAGRANICZNA EKSPANSJA POLSKICH FIRM DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POLSKI?\u00b9 Prof. dr<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1626,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":true,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[9,138,190,27,44,36,55,38,29],"class_list":["post-1615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekb","tag-biznes","tag-ekb","tag-elzbieta-maczynska","tag-europejski-klub-biznesu","tag-gospodarka","tag-innowacyjnosc","tag-kapitula-nagrod","tag-polska-akademia-nauk","tag-wspolpraca-gospodarcza"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/El\u017cbietaM\u0105czy\u0144ska3.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p2tJ5v-q3","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1615"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1631,"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1615\/revisions\/1631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} | | | | |
![\"Profesor](\"http:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/Profesor-El\u017cbieta-M\u0105czy\u0144ska.jpg\")
<\/a>Prof. dr hab. El\u017cbieta M\u0105czy\u0144ska<\/b><\/p>\n