![\"\"](\"http:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/PORT-GDYNIA_recode_Moment-300x169.jpg\")
<\/a>Gdy\u0144ski port jest starszy od miasta o ca\u0142e cztery lata. I nic w tym fakcie dziwnego, gdy\u017c przyczynkiem do powstania Gdyni by\u0142a w\u0142a\u015bnie budowa portu. Decyzja, podj\u0119ta dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t sze\u015b\u0107 lat temu u zarania narodzin II Rzeczypospolitej sta\u0142a si\u0119 wielkim symbolem odrodzonego pa\u0144stwa. Gdy\u0144ski port powsta\u0142 jako \u017cywa wizyt\u00f3wka \u00f3wczesnej Polski \u2013 jej potencja\u0142u ekonomicznego i my\u015bli technicznej.<\/p>\nWarto zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w historii i przypomnie\u0107, \u017ce na Gdyni\u0119 jako miejsce \u201ebardzo sposobne\u201d do budowy portu wojennego wskazywa\u0142 ju\u017c kr\u00f3lowi W\u0142adys\u0142awowi IV hetman Stanis\u0142aw Koniecpolski i in\u017cynier kr\u00f3lewski Jan Pleitner. Do budowy gdy\u0144skiego portu wtedy nie dosz\u0142o \u2013 rozbudowano Puck i port-warowni\u0119 na p\u00f3\u0142wyspie helskim. Inna inicjatywa \u2013 bardziej wsp\u00f3\u0142czesna \u2013 budowy portu we wiosce Gdynia powsta\u0142a w roku 1893, kiedy to 24 rybak\u00f3w z Gdyni i 28 z Oksywia napisa\u0142o w tej sprawie petycj\u0119 do w\u0142adz pruskich. Kolejna pr\u00f3ba budowy portu rybackiego pod Oksywiem przypada na rok 1910. To by\u0142y niespe\u0142nione marzenia. Dopiero na pocz\u0105tku lutego 1920 roku, kiedy Polska obj\u0119\u0142a w swoje w\u0142adanie przyznane traktatem wersalskim Pomorze i Wybrze\u017ce, powsta\u0142o przekonanie, \u017ce m\u0142ode pa\u0144stwo musi zbudowa\u0107 port morski.<\/p>\n
Odrodzona II Rzeczypospolita zabra\u0142a si\u0119 za budow\u0119 gdy\u0144skiego portu. 6 maja 1920 roku kierownik Wydzia\u0142u Budowy Port\u00f3w Sekcji Technicznej Departamentu Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych in\u017c. Tadeusz Wenda wydelegowany zosta\u0142 na Wybrze\u017ce celem sprawdzenia mo\u017cliwo\u015bci budowy nowego portu. Tadeusz Wenda by\u0142 do\u015bwiadczonym in\u017cynierem, budowniczym kolei \u017celaznych w Kr\u00f3lestwie Polskim i w Rosji oraz ba\u0142tyckich port\u00f3w morskich w Windawie, Rewlu i Rojen ko\u0142o Rygi. 20 czerwca 1920 roku Tadeusz Wenda z\u0142o\u017cy\u0142 \u201esprawozdanie z czynno\u015bci\u201d. W cz\u0119\u015bci drugiej sprawozdania, po zwr\u00f3ceniu uwagi, \u017ce na budow\u0119 portu nie nadaje si\u0119 ani Puck czy Rewa stwierdza\u0142: \u201e Z innych miejscowo\u015bci, jakie le\u017c\u0105 na polskim wybrze\u017cu Morza Ba\u0142tyckiego ( nie m\u00f3wi\u0105c o Gda\u0144sku ) najodpowiedniejszym miejscem budowy portu wojennego ( jak r\u00f3wnie\u017c w razie potrzeby r\u00f3wnie\u017c handlowego ) jest Gdynia, a w\u0142a\u015bciwie nizina mi\u0119dzy Gdyni\u0105 a Oksywiem, po\u0142o\u017cona w odleg\u0142o\u015bci 16 km od Nowego Portu w Gda\u0144sku.<\/p>\n
Plany budowy gdy\u0144skiego portu sta\u0142y si\u0119 swoist\u0105 wyk\u0142adni\u0105 sytuacji politycznej powsta\u0142ej po podpisaniu traktatu wersalskiego. Powstanie Wolnego Miasta Gda\u0144ska oraz p\u00f3\u017aniejsze ograniczenia w korzystaniu przez Polsk\u0119 z gda\u0144skiego portu sprawi\u0142y, \u017ce 12 maja 1921 roku trzydziestu o\u015bmiu pos\u0142\u00f3w z\u0142o\u017cy\u0142o w Sejmie wniosek wzywaj\u0105cy rz\u0105d polski do przed\u0142o\u017cenia w najkr\u00f3tszym czasie ustawy o budowie portu morskiego w Gdyni. Rz\u0105d zrealizowa\u0142 ten wniosek dopiero w rok p\u00f3\u017aniej. 23 wrze\u015bnia 1922 roku Sejm podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o budowie portu w Gdyni. Artyku\u0142 1 ustawy brzmia\u0142: \u201e Upowa\u017cnia si\u0119 Rz\u0105d do poczynienia wszelkich niezb\u0119dnych zarz\u0105dze\u0144 celem wykonania budowy portu morskiego przy Gdyni na Pomorzu jako portu u\u017cyteczno\u015bci publicznej.<\/p>\n
Najpierw powsta\u0142a koncepcja budowy Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybak\u00f3w. W ma\u0142ym porcie \u2013 jak planowano \u2013 w ci\u0105gu roku prze\u0142adowywa\u0107 miano oko\u0142o 2,5 mln ton towar\u00f3w. Takie same by\u0142y \u00f3wczesne osi\u0105gni\u0119cia prze\u0142adunkowe Gda\u0144ska. W pierwszym kwartale 1923 roku zrealizowano zesp\u00f3\u0142 konstrukcji portowych sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z mola g\u0142\u00f3wnego o d\u0142ugo\u015bci 550 m, falochronu o d\u0142ugo\u015bci 170 m oraz przystani o d\u0142ugo\u015bci 150 m i g\u0142\u0119boko\u015bci 7 m. Uroczystego otwarcia Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybak\u00f3w dokonano 29 kwietnia 1923 roku w obecno\u015bci prezydenta Rzeczypospolitej Stanis\u0142awa Wojciechowskiego. \u00d3wczesny port gdy\u0144ski m\u00f3g\u0142 przyjmowa\u0107 nawet du\u017ce jednostki p\u0142ywaj\u0105ce. Pierwszym statkiem oceanicznym, kt\u00f3ry go\u015bci\u0142a Gdynia, by\u0142 witany tu z honorami 13 sierpnia 1923 r. Statek francuski \u201eKentucky\u201d. Jego zawini\u0119cie do Gdyni by\u0142o jednak dzie\u0142em przypadku – wskutek strajku gda\u0144skich portowc\u00f3w zawin\u0105\u0142 do gdy\u0144skiego portu, sk\u0105d zabra\u0142 ponad 1700 pasa\u017cer\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie sezonowych robotnik\u00f3w rolnych oraz emigrant\u00f3w. Zapocz\u0105tkowa\u0142 on funkcjonowanie Gdyni jako pe\u0142nomorskiego portu handlowego. Kryzys ekonomiczny odrodzonego polskiego pa\u0144stwa przyczyni\u0142 si\u0119 do tego, i\u017c w pierwszej po\u0142owie 1924 roku roboty przy budowie portu w Gdyni przerwano. Na szcz\u0119\u015bcie zainteresowanie budow\u0105 gdy\u0144skiego portu okaza\u0142 kapita\u0142 francuski, kt\u00f3ry zainwestowa\u0142 ju\u017c w g\u00f3rno\u015bl\u0105skie kopalnie w\u0119gla i pokrywa\u0142 francuskie niedobory \u201eczarnego z\u0142ota\u201d urobkiem z polskich kopal\u0144. Tak powsta\u0142o Konsorcjum Francusko-Polskie maj\u0105ce si\u0119 zaj\u0105\u0107 budow\u0105 gdy\u0144skiego portu. Termin zako\u0144czenia prac wyznaczono na rok 1930.<\/p>\n
Pobudowano baseny o 320 hektarach wodnej powierzchni. Natomiast d\u0142ugo\u015b\u0107 nabrze\u017cy wynosi\u0142a 11 tysi\u0119cy metr\u00f3w. Zbudowano magazyny o powierzchni 200 tysi\u0119cy metr\u00f3w kw. oraz ch\u0142odni\u0119 na 1200 wagon\u00f3w i elewator na 15 tysi\u0119cy ton a tak\u017ce \u0142uszczarni\u0119 ry\u017cu i olejarni\u0119. Na portowych nabrze\u017cach pracowa\u0142o 75 du\u017cych d\u017awig\u00f3w. Poza zagospodarowaniem basen\u00f3w portowych wybudowano Dworzec Morski, przeznaczony do obs\u0142ugi dalekomorskiego ruchu pasa\u017cerskiego i emigracyjnego, wzniesiono gmach Kapitanatu Portu , gmach Urz\u0119du Morskiego i szereg gmach\u00f3w administracyjno-gospodarczych w tym m.in. budynek Dyrekcji Ce\u0142 w kt\u00f3rym obecnie ma swoj\u0105 siedzib\u0119 Zarz\u0105d Morskiego Portu Gdynia.<\/p>\n
Powsta\u0142y r\u00f3wnie\u017c liczne inwestycje komunikacyjne \u2013 do najwa\u017cniejszych nale\u017ca\u0142a magistrala kolejowa Herby Nowe \u2013 Gdynia. Pozwoli\u0142a ona na bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie \u015al\u0105ska z gdy\u0144skim portem, omijaj\u0105c teren Wolnego Miasta Gda\u0144ska.<\/p>\n
W ci\u0105gu kilku lat port gdy\u0144ski sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym portem na Ba\u0142tyku i jednym z wi\u0119kszych port\u00f3w Europy, wyprzedzaj\u0105c pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci obrot\u00f3w takie porty jak Kopenhaga, Brema, Amsterdam, Genua, Neapol i Triest.<\/p>\n
Rozw\u00f3j gdy\u0144skiego portu przerwa\u0142a II wojna \u015bwiatowa. Gdynia podczas okupacji hitlerowskiej straci\u0142a charakter portu handlowego \u2013 zdemontowano i wywieziono urz\u0105dzenia prze\u0142adunkowe. Gdy\u0144ski port zosta\u0142 zmieniony w olbrzymi\u0105 baz\u0119 Kriegsmarine \u2013 przede wszystkim stacjonowa\u0142y tu i szkoli\u0142y si\u0119 za\u0142ogi Uboot\u00f3w. Dzia\u0142ania wojenne zamieni\u0142y port w rumowisko. Falochrony portowe zniszczone zosta\u0142y w 90 proc. , nabrze\u017ca w 45 proc. , w 50 proc. zniszczono urz\u0105dzenia prze\u0142adunkowe, a 25 proc. magazyn\u00f3w przesta\u0142o istnie\u0107. Wej\u015bcia do portu i basen\u00f3w by\u0142y zatarasowane przez zatopione statki i okr\u0119ty. G\u0142\u00f3wne wej\u015bcie tarasowa\u0142 wrak pancernika \u201eGneisenau\u201d. Zniszczony gdy\u0144ski port \u2013 mimo trudno\u015bci i zniszcze\u0144 \u2013 ju\u017c 8 lipca 1945 roku przyj\u0105\u0142 i obs\u0142u\u017cy\u0142 pierwszy statek. By\u0142 to statek bandery fi\u0144skiej o nazwie \u201eSuomi Neito\u201d. Do ko\u0144ca 1945 roku do portu zawin\u0119\u0142o a\u017c 531 statk\u00f3w, natomiast prze\u0142adowano 563 tysi\u0105ce ton towar\u00f3w. W rezultacie odbudowy, a nast\u0119pnie rozbudowy, gdy\u0144ski port pod koniec lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych przekroczy\u0142 zdolno\u015b\u0107 prze\u0142adunkow\u0105 jak\u0105 posiada\u0142 w latach trzydziestych. Z portu o przewadze \u0142adunk\u00f3w masowych, sta\u0142a si\u0119 Gdynia portem przede wszystkim drobnicowym, wyspecjalizowanym w prze\u0142adunku najbardziej pracoch\u0142onnych i trudnych grup towarowych, prze\u0142adowuj\u0105c jednak nadal \u0142adunki masowe. Gdynia s\u0142yn\u0119\u0142a w\u00f3wczas z obs\u0142ugi morskich kolos\u00f3w takich jak chocia\u017cby ameryka\u0144ski \u201eManhattan\u201d o no\u015bno\u015bci 106 tysi\u0119cy DWT, kt\u00f3ry wp\u0142yn\u0105\u0142 do portu z \u0142adunkiem 66,5 tysi\u0105ca ton zbo\u017ca.<\/p>\n
U progu lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku gdy\u0144ski port by\u0142 pierwszym polskim portem posiadaj\u0105cym terminal kontenerowy. Ju\u017c w roku 1975 prze\u0142adowano w Gdyni 550 tysi\u0119cy ton towar\u00f3w w kontenerach. Od lat siedemdziesi\u0105tych gdy\u0144ski port dzier\u017cy\u0142 prymat w\u015br\u00f3d polskich port\u00f3w morskich w prze\u0142adunku kontener\u00f3w \u2013 w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku i w pierwszej dekadzie XXI wieku ponad 80 proc. kontener\u00f3w trafiaj\u0105cych do Polski drog\u0105 morsk\u0105 prze\u0142adowywano w Gdyni.<\/p>\n
Najwi\u0119ksz\u0105 – wr\u0119cz sztandarow\u0105 \u2013 inwestycj\u0105 lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku w Porcie Gdynia by\u0142a budowa od podstaw Ba\u0142tyckiego Terminalu Kontenerowego (BCT). Za dat\u0119 otwarcia BCT przyjmuje si\u0119 29 pa\u017adziernika 1979 roku \u2013 dzie\u0144 w kt\u00f3rym pierwszy statek ro-ro \u201eBaltic Eagle\u201d \u0142\u0105cz\u0105cy porty Gdyni i Anglii przycumowa\u0142 przy nabrze\u017cu Helskim.<\/p>\n
Obecnie Port Gdynia jest nowoczesnym portem uniwersalnym, jednym z lider\u00f3w prze\u0142adunk\u00f3w towar\u00f3w w basenie Morza Ba\u0142tyckiego. Specjalizuje si\u0119 w obs\u0142udze \u0142adunk\u00f3w drobnicowych, w tym g\u0142\u00f3wnie zjednostkowanych, przewo\u017conych w kontenerach i w systemie ro-ro, w oparciu o rozwini\u0119t\u0105 sie\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 multimodalnych z zapleczem. Gdynia jest tak\u017ce portem obs\u0142uguj\u0105cym pasa\u017cerskie po\u0142\u0105czenia promowe.<\/p>\n
Lokalizacja na po\u0142udniowym wybrze\u017cu Morza Ba\u0142tyckiego sprawia, \u017ce gdy\u0144ski port jest wa\u017cnym ogniwem korytarza Ba\u0142tyk-Adriatyk w Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T. Stanowi on wa\u017cny w\u0119ze\u0142 transportowy w relacjach \u015arodkowej i Wschodniej Europy ze Skandynawi\u0105. Regularne linie \u017ceglugowe \u0142\u0105cz\u0105 port w Gdyni z najwi\u0119kszymi portami Europy, takimi jak Rotterdam, Antwerpia, Hamburg czy Bremerhaven.<\/p>\n
Port dysponuje nowoczesnym wyposa\u017ceniem prze\u0142adunkowo-sk\u0142adowym, dedykowanym r\u00f3\u017cnym rodzajom \u0142adunk\u00f3w. Prze\u0142adowuje rocznie ok. 21,2 mln ton \u0142adunk\u00f3w, a w 2017 roku obs\u0142u\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c 75 tys. pasa\u017cer\u00f3w (go\u015bci\u0142 w\u00f3wczas 41 statk\u00f3w typu criuse).<\/p>\n
Obs\u0142uga \u0142adunk\u00f3w skonteneryzowanych w Porcie Gdynia (710 698 TEU w roku 2017) jest domen\u0105 dw\u00f3ch nowoczesnych terminali kontenerowych:<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/EKB_plansza_port_Gdynia_18-10-18-1024x576.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/ekb.org.pl\/ekb\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Certyfikat-Port-Gdynia-705x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\n